انتخابی بودن دادستان: مفهوم‌شناسی و چالش‌های فرارو

نویسندگان

دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

اهمیت نهاد دادستان در تعقیب جرایم و ارتباط تنگاتنگ آن با حقوق و آزادی‌های مشروع، رویکردهای مختلفی را در گزینش این مقام در پی داشته است. در نظام‌های حقوقی برای روی کار آمدن دادستان چهار روش گزینش خصوصی، انتصابی، انتخابی و ترکیبی به کار می‌رود. نظام حقوقی ایران همواره و صرفاً تجربه‌ی شیوه‌ی انتصابی را به خود دیده است؛ اما گزینش انتخابی در اکثر ایالت‌های آمریکا مورد استفاده است. به رغم برخورداری روش گزینش انتخابی از مزایایی نظیر قرابت با اصول دموکراتیک، با توجه به مبانی و تجربه‌‌ی کاربرد این شیوه در ایالات متحده، می‌توان دو دسته از چالش‌ها را شناسایی کرد: نخست، چالش‌های سیاسی و اجتماعی (نظری) شامل قرار گرفتن دادستان انتخابی تحت تأثیر مقامات سیاسی و شکل‌گیری عوام‌گرایی کیفری؛ دوم، چالش‌های اجرایی شامل راهکارهای حقوقی محدود جهت پاسخگویی دادستان، ملاک‌های نامناسب گزینش از سوی شهروندان، رقبای کم در انتخابات، ایجاد تغییرات اندک در منصب دادستانی و مغفول‌ ماندنِ ایدئولوژی نامزدهای انتخابات.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Elective Prosecutor: Conceptology and Challenges

نویسندگان [English]

  • Nabiollah Gholami
  • Mohammad MatinParsa
چکیده [English]

The importance of the prosecutor in prosecuting of crimes and its close association with legitimate rights and freedoms has led to different approaches to the selection of this office. In legal systems, four methods are used for select prosecutor:  private; appointive; elective and combining/merit selection.The Iranian legal system has always and only experienced the methodof appointment; But elective selection has been used in most US states. Despite the benefits of this method, such as the proximity to democratic principles, it is essential to examine the challenges and potential pitfalls of this approach.Given the basics and experience of using the method in the United States, two category of challenges can be identified:First, the political and social challenges (theoretical) include:be affected of elected prosecutor by political authorities and emersion of criminal populism.Second, executive challenges include: limited legal procedures for accountability, inadequate selection criteria for citizens, few electoral rivals, modest changes in prosecutor's office, and neglectingideology of electoral candidates.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Prosecutor
  • Populism
  • Prosecutor's Appointment
  • Prosecutor's Election