دادسرای عمومی و انقلاب تهران تعالی حقوق 2717-4360 11 3 2026 02 20 A research on the condition of "continuity" in the validity of waqf پژوهشی در شرطیت «دوام» در صحّت وقف 293 320 717678 10.22034/thdad.2024.2021722.2696 FA میثم شعیب دانش آموخته دکتری فقه ومبانی حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. محمود اکبری استادیار گروه حقوق دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران 0000-0003-0236-8725 احمد امی استادیار ، گروه حقوق خصوصی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8692-3281 Journal Article 2024 02 27 The present essay has analyzed the well-known hypothesis of jurists regarding the conditionality of durability in the validity of endowment, with a descriptive-analytical method. For this point of view, evidences such as the consensus, the adoption of tabīd in the nature of endowment, the use of the word endowment in ravayat, intellectual obstacles and some special ravayat have been mentioned. Their analysis has come to the conclusion that none of them can prove such a claim. The main reason for requiring this condition is the consensus of madraki, and it even has opponents, even from the predecessors. The special evidences and the established ravayat are not able to prove such a claim because according to the evidence, the nature of endowment did not require the necessity of tabīd, and the word endowment did not have such a meaning neither in terms of words nor modification. Another result is that according to the basis of jurists who consider endowment as a type of possession, since it is a property of credits, there is no prohibition that can be limited, and according to the basis of tahibis or iqaf ain it is general and includes both permanent and temporary Or it is interrupted and special ravayi evidences have considered it subject to the will of the endowment. Lastly, durability is a requirement of the definition of endowment, not that it is required of its essence, and it was clarified carefully in the expressions, discussion and arguments of the jurists in the issue of interrupted endowment According to the basis of the conditionality of durability in temporary endowment, the view of correctness as endowment in interrupted endowment also faces problems. جستار حاضر به واکاوی انگاره مشهور فقیهان در مورد شرطیت دوام در صحّت وقف، با روش توصیفی- تحلیلی پرداخته است. برای این دیدگاه ادله‌ای مانند اجماع، اخذ تأبید در ماهیت وقف، استعمال لفظ «وقف» در روایات، مانع عقلی و برخی روایات خاصه ذکر شده است که پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی با بررسی تک‌تک ادله و جمع‌بندی آن‌ها به این نتیجه رسیده است که هیچ کدام، یارای اثبات چنین ادعایی را ندارند دلیل عمده بر اشتراط این قید، اجماع مدرکی است و حتی مخالفانی حتی از متقدّمان دارد. ادلّه خاصّه و روایات اقامه شده، توانایی اثبات چنین مدعایی ندارد چرا که طبق ادله، ماهیت وقف اقتضای تأبید را نداشت و لفظ وقف هم نه از لحاظ لغت و نه اصلاح چنین دلالتی نداشت. نتیجه دیگر آنکه طبق مبنای فقیهانی که وقف را نوعی تملیک می-دانند، از آن رو که ملکیت از اعتباریات است منعی وجود ندارد که قابلیت تحدید داشته باشد و طبق مبنای «تحبیس» یا «ایقاف عین» هم اعم بوده و شامل دائم و موقت یا منقطع شده و ادله روایی خاص، آن را تابع اراده واقف دانسته است. و نهایت آنکه دوام، مقتضی اطلاق وقف است نه آنکه مقتضی ذات آن باشد و با دقت در عبارات، سیر بحث و ادله فقیهان در مسئله «وقف منقطع» روشن ‌شد طبق مبنای شرطیت دوام در «وقف موقّت»، دیدگاه صحّت به عنوان وقف در «وقف منقطع» هم با اشکال مواجه است. https://www.thdad.ir/article_717678_06d266f3f7bab49f3b2398b4a6df24cb.pdf