چالش‌ها و کاستی‌های حقوقی مطالبۀ خسارت تنبیهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری حقوق خصوصی- عضو گروه مشاوران حقوقی سازمان بورس و اوراق بهادار

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

10.22034/thdad.2021.494481.1554

چکیده

استواری مسؤولیت مدنی بر جبران کامل خسارت و برخورداری آن از صبغۀ ترمیمی، وصول مطالباتی چون غرامت تنبیهی را با ابهام مواجه ساخته است. این چالش محدود به نظام‌هایی که خسارت تنبیهی را به رسمیت نشناخته‌اند نبوده و مطلق نظام‌های حقوقی را در برمی‌گیرد. البته میزان درگیری نظام‌ها با این مسأله، تحت تأثیر مقدار رسمیتی است که برای این نهاد قائل می‌شوند. به هر حال، به‌فراخور ضابطه‌مندی قواعد حقوق اقتصادی و توسعه ابزارهای حقوقی در حوزه‌هایی چون اقتصاد، توجه به کارکردها و چالش‌های نهادهایی مثل خسارت تنبیهی توجیه‌پذیر است. در وضعیت کنونی، علاوه بر شناسایی، مهم‌ترین چالش نهاد مورد اشاره را باید مشکلات ناشی از مطالبۀ این خسارت دانست. لذا برای اثبات کارآمدی و توفیق این نهاد حقوقی باید بتوان در کنار نائل شدن به اهداف آن، راه‌حل‌های مناسبی نسبت به چالش‌های مورد ابتلایش ارائه نمود. در این نوشتار براساس یک بررسی آسیب‌‌شناسانه در پی ارائه تصویری از کاستی‌های حقوقی مطالبۀ خسارت تنبیهی هستیم. در این راستا پس از بیان مختصر از مفهوم، اهداف و مسائل خسارت تنبیهی، چالش‌های این نهاد را مورد بررسی قرار داده تا بتوانیم بر مبنای آن فهم بهتری در ارائۀ راه حل مقتضی برای پذیرش خسارت تنبیهی به‌دست آوریم. آنچه نهایتاً روشن خواهد شد این است که به‌رغم قابلیت‌های خسارت تنبیهی در پوشش برخی دغدغه‌های حقوقی- اقتصادی ناظر به مسؤولیت و بازدارندگی، این مهم هنوز به‌نحو بایسته وضعیت منجّز و ثابتی ندارد و نظام‌های حقوقی درصدد رفع موانع پیش روی آن هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Legal Challenges and Shortcomings of Claims for Punitive Damages

نویسندگان [English]

  • Mohammad Sadeghi 1
  • Samira Gholami 2
1 Ph.D. in Private Law – Member of Securities and Exchange Organization’s Legal Consulting Group
2 M.A. in Private Law, Tehran Science and Research Branch of Islamic Azad University
چکیده [English]

The fact that civil liability is based on full compensation and enjoys a restorative nature has afflicted some claims such as those for punitive damages with shortcomings and ambiguities. Such a challenge is not limited only to systems not having recognized punitive damages, rather it affects all legal systems. However, the level of legal systems’ affliction with this problem depends on the amount of formality which they attach to such an institution. Anyway, in the light of economic law development and the formulation of legal rules in areas such as economy, paying attention to the functions and challenges of institutions like punitive damages is quite justifiable. In the current situation, in addition to the issues of identification, the most important challenge facing the above-mentioned institution constitutes the problems resulting from claiming such damages. Therefore, in order to prove the effectiveness and success of the legal entity, we must present appropriate solutions to the challenges in addition to achieving its objectives. The present article, which is based on a pathological review, aims at providing a picture of legal shortcomings which claims for punitive damages suffer from. In line with this, after providing a brief explanation of the concept, objectives, and issues of punitive damages, we examine the obstacles on the way of this institution to gain better understanding meant to provide appropriate solutions for accepting putative damages. What eventually becomes clear is that despite the capabilities of punitive damages for settling some legal problems related to responsibility and deterrence, it does not still enjoy a stable and definitive status it deserves and that legal systems are trying to remove barriers to such an achievement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Punitive Damages
  • compensatory damages
  • Civil Liability
  • criminal penalty
  • claim for damages
  • Unjust enrichment
  • class action