تعالی حقوق

تعالی حقوق

بررسی تطبیقی ضمانت اجراهای تحصیل دلیل غیرقانونی توسط ضابطان قضایی در حقوق کیفری ایران و آمریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه حقوق جزا و جرم شناسیt واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران.
2 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی، واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران.
3 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی واحد رفسنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، رفسنجان، ایران.
4 استادیار گروه حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه علوم انتظامی،تهران، ایران.
چکیده
ضمانت‌ اجرای اصل مشروعیت تحصیل دلیل می‌تواند به دو مدل «شیوه‌ای و نتیجه‌ای» تشریح ‌گردد. در مدل شیوه‌ای صِرف غیرقانونی بودن روش تحصیل دلیل، موجب رد ارزش اثباتی آن می‌شود، هر چند متهم، مرتکب جرم شده باشد. در حقوق آمریکا که از این مدل تبعیت می‌نماید، از اصل مشروعیت تحصیل دلیل، تحت عنوان «قواعد اکس-کلوژنری» نامبرده می‌شود. اقدامات ضابطان مانند دام‌گستری و معامله‌های صوری از عوامل رافع مسئولیت کیفری است و دلایل تحصیل شده با این روش قابل استناد نیست. اعلان نمودن ادله به نفع متهم تحت عنوان «قاعدۀ برادی» شناخته شده و متهم حق اعتراض به دلایلی که جهت دستگیری وی ارائه شده است را دارد. حقوق کیفری ایران به علت صراحت نداشتن ضمانت‌اجرایی همچون «قاعده بطلان یا رد ادله» می‌توان گفت از مدل نتیجه‌ای تبعیت می-نماید؛ زیرا در این مدل شیوۀ گردآوری دلایل اساس و نقطه تمرکز نمی‌باشد بلکه تأثیر کلی این شیوه بر نتیجه دادرسی ملاک می‌باشد. ادله‌ای مانند اخذ اقرار با شکنجه و اجبار توسط ضابطان هر چند براساس قوانین موضوعه، بدواً موجب سلب اعتبار آنان می‌گردد اما همین ادله در رویۀ قضایی به عنوان اَماره در نظر گرفته می‌شود و بعضاً یکی از طرق دستیابی قضات به علم و اقناع وجدانی برای رسیدن به نتیجه دادرسی است. از پیامدهای این نوع مدل در سیستم کیفری ایران یکی گسترش اقرار محوری می‌باشد که باعث شده به شیوۀ اخذ آن نیز توجه شایسته‌ای نشود و دیگری عدم پیش‌بینی ضمانت‌اجرای مناسب جهت ادله‌ای که با نقض حقوق دفاعی متهم توسط ضابطان تحصیل می‌شود، است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A comparative study in guarantees of obtaining Illegal evidence by Judicial Officers in Iranian and American Criminal Law

نویسندگان English

Yedollah Gholamipour 1
Hamid Delir 2
Sayed Mahdi Ahmadi Mousavi 3
Mohammad Barani 4
1 Ph.D. student, Department of Criminal Law and Criminology, Rafsanjan Branch, Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Rafsanjan Branch, Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran
3 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Rafsanjan Branch, Islamic Azad University, Rafsanjan, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, University of Police Sciences, Tehran, Iran.
چکیده English

The guarantees of lawful evidence can be explained in two models: "methodical and consequential". In a method model, the mere illegality of obtaining evidence leads to a rejection of its positive value, even if the accused has committed a crime. In American law, which follows this model, the principle of obtaining evidence is referred to as the " exclusionary rule ". Actions of judicial officers such as entrapment and Formal transactions are remedies for criminal liability and the reasons learned in this way can not be cited. Declaring evidence in favor of the accused is known as the "Brady rule" and the accused has the right to object the reasons given for his arrest. Iranian criminal law follows the result model due to the lack of guarantees such as the " The rule of invalidity of reason"; Because in this model, the method of gathering the reasons is not the basis and focus point, but the overall effect of this method on the outcome of the trial is the criterion. Obtaining evidence illegally, although in some cases initially leads to their discrediting, but the same evidence in judicial practice is considered as presumption and one of the ways that judges gain knowledge to achieve outcome of the trial. One of the results of this model is central confession in the Iranian penal system, which has led to pay proper attention to the method of obtaining it, and the other is the lack of provision of appropriate and effective enforcement guarantees for evidence that violates the defense rights of defendant.

کلیدواژه‌ها English

exclusionary rule
executive officer
crime detection
enforcement guarantee
confession
 
منابع
الف) فارسی
آقایی جنت مکانی، حسین (1396)، حقوق دادرسی(دادگرانه) عادلانه و منصفانه، چاپ اول، تهران: انتشارات جاودانه، جنگل.
آشوری، محمد (1389)، آیین دادرسی کیفری جلد دوم، چاپ دوازدهم، تهران: انتشارات سمت.
_________ (1395)، آیین دادرسی کیفری، جلد اول، چاپ نوزدهم، تهران: انتشارات سمت.
انصاف دوست، محمد، (1386)، ادله اثبات قتل عمد در حقوق کیفری ایران و فقه اسلامی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات تهران.
بیات، شقایق، (1390)، قواعد حاکم بر تحصیل دلیل در حقوق کیفری ایران و انگلیس، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران.
تدین، عباس (1388)، تحصیل دلیل در آیین دادرسی کیفری، چاپ اول، تهران: نشر میزان.
حیدری، الهام، محمد جواد فتحی، (1393)، گسترۀ اصل آزادی تحصیل دلیل در دادرسی کیفری ایران و انگلستان، مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، شیراز: شماره 2 ، صص 1-32.
خان بابائی، سپیده (1395)، بررسی تطبیقی حاکم بر دلایل معنوی کیفری در حقوق ایران و آمریکا، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نورکرج.
دهخدا، علی اکبر (1372)، لغت نامه دهخدا، چاپ اول از دورۀ جدید، انتشارات دانشگاه تهران
رضوی، محمد؛ علی خزایی (1386)، حقوق شهروندی در فرآیند کشف جرم، تهران: دانشنامه انتظامی، شماره 36، صص 107- 85.  
سهیل مقدم، سحر (1395)، مطالعۀ تطبیقی حقوق متهم در مرحلۀ تحقیقات پلیسی(الگوی دادرسی ایران و آمریکا)، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
سلیمی، محمد، (1394)، تحصیل دلیل در حقوق امامیه و حقوق فرانسه، مجله مبانی فقهی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران : شماره 15، صص9-30.
قاسمی، مسعود (1391)، نقش پلیس در کاهش آسیب­های ناشی از بزه­دیدگی، پژوهشنامه نظم و امنیت انتظامی، شماره 18، صص 98- 75.
محمصانی، صبحی (1385)، فلسفه قانونگذاری در اسلام، ترجمه اسماعیل گلستانه، تهران: نشر قلم.
مؤذن زادگان، حسنعلی، سحر سهیل مقدم (1395)، قاعده بطلان دلیل در دادرسی کیفری (با تأکید بر حقوق آمریکا)، فصلنامه مطالعات حقوق کیفری و جرم­شناسی، تهران: دوره 3، شماره 2، صص 243-267.
مقدسی، محمدباقر؛ کیوان غنی (1394)، تحولات نقش پلیس در نظام­های تطبیقی و اسناد بین­المللی در پرتو آموزه­های حقوق بشر، فصلنامه مطالعات بین­المللی پلیس، شماره 24، صص 30- 9.
ملک زاده، محمود، (1391)، مطالعه تطبیقی دام گستری در حقوق ایران و آمریکا، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز.
ناطقی، محمدرضا (1395)، نقش و جایگاه ضابطان در استنطاق از افراد در نظام کیفری ایران و آمریکا، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد شاهرود.
هاشمی، حمید (1390)، ضابطان دادگستری و حقوق شهروندی، چاپ اول، تهران: نشر مدبران.
ب) انگلیسی
Belanger, T. A. (1993). Symbolic Expression in the Courtroom: The Right to a Fair Trial Versus Freedom of Speech. Geo. Wash. L. Rev., 62, 318.
 
Cole, Gorge F.(1973). politics and administration of justice, Sage publication,Beverly Hills, first edition.
 
Ferdico, J., and Henry F. and Christopher, T. (2008). Criminal Procedure, Tenth Edition ,Wads Worth, Belmont, U.S
 
Hess, K. and Christine Hess, O. (2010).  Criminal Investigation Ninth Edition ,Delmar Publishing, Clifton Park U, s.
 
Keane, A. ( 2006). The modern law of evidence, sixth edition ,Oxford university press,.

Ma, Y. (1999). Comparative analysis of exclusionary rules in the United States, England, France, Germany, and Italy. Policing: an international journal of police strategies & management, 22(3), 280-303.
Neubauer, D. and Henry, F. ( 2008). America’s Courts, Wad Worth, Belmont, U.S

Oakst, Dallin H. (1970). Studying The Exclusionary Rule in Search And Seizure, The University of Chicago Law Review, Vol37 ,No 4.
O'Reilly, G. W. (1996). Comment on Ingraham's Moral Duty to Talk and the Right to Silence. J. Crim. L. & Criminology, 87, 521.
1Sanders, A., Young, R., & Burton, M. (2010). Criminal justice. Oxford University Press
 
Scheb, John. M .(2012).   Criminal Procedure, six edition, USA, Wadsworth.
Thaman, S. C. (Ed.). (2012). Exclusionary rules in comparative law (Vol. 20). Springer Science & Business Media   
Willems, A. (2014). A Step Toward Global Assurance of Legal Aid?, New Criminal Law Review: In International and Interdisciplinary Journal, Vol. 17 No