تعالی حقوق

تعالی حقوق

ماهیت برداشت غیر مجاز وجه از حساب در فضای مجازی و چالش زیان دیده برای پی جویی آن در محاکم ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
2 استاد گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران
3 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر،ایران
10.22034/thdad.2023.1988913.2373
چکیده
امروزه انجام تراکنش های مالی در فضای مجازی به یک ضروت مبدل شده است، همه گیری در استفاده از فضای مجازی سبب گردیده آسیب های مالی، بسیاری از کاربران را تهدید نماید. گاهی اشخاص برای انجام یک تراکنش مالی، وارد یک درگاه پرداخت جعلی می شوند. در این حالت، شخص بی آنکه مطلع از جعلی بودن درگاه پرداخت موجود در فضای مجازی باشد، تمامی مشخصات کارت بانکی خود را وارد در درگاه مجازی مجعول نموده و متعاقباً در اختیار اشخاص سود جو قرار می گیرد که سبب برداشت غیر مجاز وجوه از حساب بانکی کاربر در آینده خواهد شد. فارغ از آنکه برداشت غیر مجاز از حیث ضمان قهری مسئولیت آفرین است؛ با جرم انگاری موضوع در ماده 13 قانون جرایم رایانه ای و نیز ماده 67 قانون تجارت الکترونیک این رفتار بعنوان یک پدیده مجرمانه نیز تلقی می گردد. منطق ایجاب می کند، دونگانگی ماهیت برداشت غیر مجاز (مدنی-کیفری) سبب بهره مندی زیان دیده از خدمات محاکم حقوقی- کیفری و تسهیل شدن احقاق حق وی گردد. لیکن در مقام پیجویی و جبران خسارت، زیان دیده متاثر از رویه موجود بی پناه است. زیرا اولاً: در بسیاری از مواقع وجوه برداشت شده از حساب متعلق به قربانی ناچیز است، و همراهی وکیل برایش صرفه اقتصادی ندارد. ثانیاً: برخورد قانونی با تمامی مرتکبین دخیل در برداشت با وجود مقررات مربوط به معاونت در جرم ممکن نیست. ثالثاً: به دلیل پنهان بودن هویت برداشت کننده، تقدیم دادخواست و پیجویی مدنی نیز محال است. رابعاً: شگرد مرتکبین در برداشت غیر مجاز متنوع است لیکن رویه محاکم در برخورد با موضوع پختگی کامل را ندارد. خامساً: مقررات موجود در این خصوص هم نه تنها کافی نیست بلکه در بسیاری از موارد، دست و پاگیر است. در پژوهش به ماهیت برداشت غیرمجاز وجه و چالش های زیان دیده در احقاق حق در محاکم خواهیم پرداخت.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The nature of unauthorized withdrawal of money from the account in the cyber space and the challenge of the victim to seek it in Iran's courts

نویسندگان English

Mahmoud Vazifehshenas 1
HAMID ABHARI 2
Sayyed Hassan Hosseini Moghaddam 3
1 Doctoral student of private law, Department of Law, Faculty of Law and Political Sciences, Mazandaran University, Mazandaran, Iran
2 Professor of Law Department, Faculty of Law and Political Sciences, Mazandaran University, Mazandaran, Iran
3 Associate Professor, Department of Private Law, Faculty of Law and Political Science, University of Mazandaran, Babolsar, Iran
چکیده English

Today, conducting financial transactions in cyber space has become a necessity. The epidemic in the use of cyber space has caused financial damages. Sometimes people enter a fake payment gateway to make a financial transaction. In this case, the person, without being aware of that the online payment portal is fake, enters all his bank card details into the fake cyber portal and subsequently becomes available to profiteers, which causes unauthorized withdrawal of funds from the bank account. The user will be in the future. Regardless of the fact that the unauthorized withdrawal is responsible in terms of forced guarantee; with the criminalization of the Computer Crimes Law and the Electronic Commerce Law, this behavior is also considered as a criminal phenomenon. Logic requires that the duality of the nature of unauthorized withdrawal (civil-criminal) should make the injured party benefit from the services of legal-criminal courts and facilitate the realization of his right. But in the position of seeking and compensation for damages, the victim is affected by the procedure of the helpless person. Because first: in many cases, the funds withdrawn from the account belonging to the victim are insignificant, and it is not economical to have a lawyer along. Secondly: It is not possible to deal legally with all the perpetrators involved in the withdrawal, despite the provisions related to being an accomplice in the crime. Thirdly: Due to the concealment of the identity of the recipient, it is impossible to file a civil lawsuit. Fourthly: The methods of the perpetrators are diverse in the illegal collection, but the procedure of the courts in dealing with the issue is not fully mature. Fifth: The existing regulations in this regard are not only insufficient, but in many cases, cumbersome. In the research, we will deal with them.

کلیدواژه‌ها English

withdrawal
unauthorized
money
bank account
cyber space
virtual payment gateway
منابع
ابهری، حمید، (1390)، آیین دادرسی مدنی، بابلسر، انتشارات دانشگاه مازندران، جلد اول، چاپ اول.
ابهری، حمید، (1391)، آیین دادرسی مدنی، بابلسر، انتشارات دانشگاه مازندران، جلد دوم، چاپ اول.
اردبیلی، محمد علی، (1392)، حقوق جزای عمومی، تهران، انتشارات میزان، جلد نخست، چاپ سی و دوم.
جلالی فراهانی، امیر حسین، (1389)، کنوانسیون جرایم سایبر و پروتکل الحاقی آن، تهران، انتشارات خرسندی، چاپ اول.
خالقی، علی، (1395)، نکته ها در قانون آیین دادرسی کیفری، تهران، انتشارات شهر دانش، چاپ هشتم.
شمس، عبداله، (1393)، آیین دادرسی مدنی، تهران، انتشارات دراک، جلد اول، چاپ سی و هفتم.
شمس، عبداله، (1393)، آیین دادرسی مدنی، تهران، انتشارات دراک، جلد دوم، چاپ بیست و هفتم.
شیر محمدی، علی، سلامت، سید مهدی، (1400)، محشای قانون جرائم رایانه ای، تهران، انتشارات چشم انداز قطب، چاپ اول.
صفایی، سید حسن، (1390)، اشخاص و اموال، تهران، انتشارات میزان، چاپ سیزدهم.
صفایی، سید حسن، رحیمی، حبیب اله، (1393)، مسئولیت مدنی (الزامات خارج از قرارداد)، تهران، انتشارات سمت، چاپ پنجم.
فرهادی آلاشتی، زهرا، (1395)، پیشگیری وضعی از جرایم سایبری، تهران، انتشارات میزان، چاپ اول.
قاسم زاده، سید مرتضی، (1395)، الزام ها و مسئولیت مدنی بدون قرارداد، تهران، انتشارات میزان، چاپ دهم.
قافی، حسین، شریعتی، سعید، (1393)، اصول فقه کاربردی، قم، انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، جلد اول، چاپ دوازدهم.
قافی، حسین، شریعتی، سعید، (1395)، اصول فقه کاربردی، قم، انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، جلد دوم، چاپ هشتم.
قافی، حسین، شریعتی، سعید، (1395)، اصول فقه کاربردی، قم، انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، جلد سوم، چاپ پنجم.
کاتوزیان، ناصر، (1392)، اموال و مالکیت، تهران، انتشارات میزان، چاپ سی و هشتم.
کاتوزیان، ناصر، (1393)، قانون مدنی در نظم حقوق کنونی، تهران، انتشارات میزان، چاپ چهلم.
کاتوزیان، ناصر، (1393)، وقایع حقوقی مسئولیت مدنی، تهران، شرکت سهامی انتشار، چاپ سیزدهم.
گلدوزیان، ایرج، (1396)، محشای قانون مجازات اسلامی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ هفتم.
محمدی، سام، (1399)، آیین دادرسی مدنی دادرسی و وارسی، تهران، انتشارات مجد، چاپ اول.
مصدق، محمد، (1392)، شرح قانون مجازات اسلامی، تهران، انتشارات جنگل، جلد دوم، چاپ دوم.
ملک محمدی، حمید رضا، (1394)، جرم شناسی فضای مجازی، کشف جرائم اینترنتی و رفتار مجرمانه، تهران، انتشارات میزان، چاپ اول.
مهاجری، علی، (1395)، آیین رسیدگی در دادسرا، تهران، انتشارات فکر سازان، جلد اول، چاپ یازدهم.
مهاجری، علی، (1395)، آیین رسیدگی در دادسرا، تهران، انتشارات فکر سازان، جلد دوم، چاپ یازدهم.
مهاجری، علی، (1395)، آیین قضاوت مدنی در محاکم ایران، تهران، انتشارات فکرسازان، چاپ نهم.
مهاجری، علی، (1396)، مبسوط در آیین دادرسی مدنی، تهران، انتشارات فکرسازان، جلد سوم، چاپ پنجم.
موحدیا، غلامرضا، (1396)، آیین دادرسی و اجرای احکام، تهران، انتشارات فکر سازان، چاپ چهارم.
میر محمد صادقی، حسین، (1395)، جرایم علیه اموال و مالکیت، تهران، انتشارات میزان، چاپ چهل و هشتم.