تعالی حقوق

تعالی حقوق

قلمرو کلاهبرداری و روابط قراردادی؛ در پرتو رویه قضایی و نظام کیفری انگلستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
2 دانشیار گروه حقوق جزا و جرمشناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
10.22034/thdad.2023.2007443.2510
چکیده
در کلاهبرداری آن‌گاه که روابط قراردادی در میان باشد؛ اقتضا دارد با مراجعه به اصل بنیادین «استقلال حقوق کیفری»، راهکارهای حقوق مدنی کنار گذاشته شود و با اتکا به جهات موضوعی و قواعد حقوق کیفری، در پی احراز عناصر مجرمانه برآمد. بر همین مبنا، در پژوهش حاضر به صورت توصیفی-تحلیلی و با تأکید بر رویه قضایی ایران و نظام حقوقی انگلستان تلاش شده تأثیر روابط حقوقی و قراردادی بر ارتکاب بزه کلاهبرداری بررسی شود. بر این اساس، در نظام کیفری انگلستان، «حیله مدنی» می‌تواند تحت یکی از عناوین کلاهبرداری از سوی دادستان تعقیب شود. در رویه قضایی ایران، «اصل استقلال حقوق کیفری» چندان توسعه پیدا نکرده و اغلب، صرف مواجهه با روابط قراردادی، موجبی برای صدور قرار منع تعقیب و یا حکم برائت است. حال آنکه، منصرف از عناوین، ابزارها و راهکارهای حقوق مدنی، باید جهت احراز قصد مجرمانه و عنصر مادی جرم، فرآیند و نحوه‌ی انعقاد قرارداد بررسی شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The scope of fraud and contractual relations; in the light of the judicial procedure and the penal system of England

نویسندگان English

Zargham Narehei 1
Jalalodin Ghiyasi 2
1 PhD Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Qom University, Qom, Iran
2 PhD Student in Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Qom University, Qom, Iran
چکیده English

In the case of fraud, when contractual relations are involved, it is necessary to be ignored the solutions of civil law and rely on the objective aspects and rules of criminal law, by referring to the fundamental principle of "independence of criminal law", to establish the criminal elements. According to this, in the present research, in a descriptive-analytical way, with an emphasis on Iran's judicial procedure and the English legal system, it has been attempted to study the effect of legal and contractual relations on the commission of fraud. Accordingly, in the English penal system, "civil fraud" can be prosecuted by the prosecution under one of the forms of fraud. In Iran's jurisprudence, the "principle of independence of criminal law" has not been developed much, and often, encountering contractual relationships is the reason for issuing a verdict for staying the proceeding or an acquittal. However, apart from the titles, tools and solutions of civil law, the process and manner of concluding the contract must be examined to ascertain the criminal intent and the actus reus.

کلیدواژه‌ها English

Fraud
Judicial Procedure
Contract
Deceit
Misrepresentation
منابع
فارسی
الیوت و کوئین، کاترین و فرانسیس، 1398، حقوق جزایی انگلستان، ترجمه‌ی علی تحصیلی، نی.
امین، سیدامیرمهدی، 1388، مفهوم تدلیس و جایگاه آن در حقوق ایران، انگلیس و فقه امامیه، شماره 47 و 48، فصلنامه دیدگاه‌های حقوقی دانشکده علوم قضایی و خدمات اداری.
تنگستانی، محمدقاسم، 1399، معیارهای شناسایی شرکت‌های دولتی، چاپ دوم، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
جعفری لنگرودی، محمدجعفر، 1388، وسیط در ترمینولوژی حقوق، چاپ دوم، گنج دانش.
حبیب‌زاده، محمدجعفر، 1399، تحلیل جرایم کلاهبرداری و خیانت در امانت در حقوق کیفری ایران، چاپ هفتم، نشر دادگستر.
حسینی مقدم، ساداتی عربی و فیروزی راد، سیدحسن، سیدمهدی و مصطفی، 1399، تأثیر تدلیس منسوب به شخص ثالث بر وضعیت معامله در حقوق ایران و فقه امامیه، نشریه علمی مطالعات حقوقی معاصر، سال یازدهم، شماره بیستم.
حیدری، الهام، 1392، معیار اثبات در دعاوی کیفری در دادرسی کیفری ایران و انگلستان، دوره 43، شماره 4، فصلنامه حقوق، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی.
خدابخشی، عبدالله، 1390، قلمرو قرارداد و حقوق کیفری، شماره 76، مجله حقوقی دادگستری.
_________، 1398، تمایز بنیادین حقوق مدنی و حقوق کیفری، چاپ سوم، شهر دانش.
سجادیان، نقیبی و ابن تراب، ملیحه سادات، سید ابوالقاسم و مریم، 1398، ضمانت اجرای تدلیس در فقه و حقوق، سال دوازدهم، شماره چهل و هشتم، مجله نامه الهیات.
سلیمی، صادق، 1387، مجرمین یقه سفید و سیاست کیفری ایران، فصلنامه حقوق، دوره 38، شماره 4، صفحات 239-254.
شفیعی علویجه، قاسم، 1390، شرایط غرور موجد مسئولیت مدنی در حقوق ایران و انگلیس، سال سیزدهم، شماره 33، فصلنامه پژوهش حقوق و سیاست.
شیداییان و نصرتی، مهدی و یزدان، 1397، شناسایی و چالش‌های تعقیب کیفری با نگاهی به حقوق انگلستان، دوره 23، شماره 82، فصلنامه دیدگاه‌های حقوق قضایی.
شیخ‌الاسلامی، عباس، 1398، بررسی تحقق جرم کلاهبرداری؛ نقدی بر دادنامه شماره 9709972191700001 شعبه 1042 دادگاه کیفری دو مجتمع قضایی شهید قدوسی تهران، فصلنامه قضاوت، شماره 100.
صدقی، غلامعلی، 1400، معاملات صوری و فرار از دین در رویه قضایی و آرای دیوان عالی کشور، چاپ اول، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
صفایی، سیدحسین، 1387، قواعد عمومی قراردادها، چاپ ششم، نشر میزان.
عبداللهی، افشین، 1397، پیشینه رویه قضایی در ایران در ارتباط با قانون مجازات اسلامی، جلد هفتم، چاپ دوم، مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضاییه.
کاتوزیان، ناصر، 1376، قواعد عمومی قراردادها، جلد 5، شرکت سهامی انتشار با همکاری بهمن برنا.
_______، 1386، دوره مقدماتی حقوق مدنی (اعمال حقوقی- قرارداد- ایقاع)، چاپ دوازدهم، شرکت سهامی انتشار.
گلپایگانی، مهرا، مهدوی ثابت و صفاری، محمدرضا، نسرین، محمدعلی و علی، 1401، جایگاه مئسولیت جبران خسارت در پرتو شبه جرم در نظام کیفری ایران و انگلستان، سال سیزدهم، فصلنامه پژوهش‌های سیاسی و بین‌المللی.
مهرا، نسرین، 1400، دانشنامه حقوق کیفری انگلستان، چاپ دوم، میزان.
میرشکاری، عباس، 1396، رساله‌ی عملی در حقوق قراردادها، شرکت سهامی انتشار، چاپ سوم.
نجفی ابرندآبادی و هاشم‌بیکی، علی‌حسین و حمید، 1390، دانشنامه جرم‌شناسی، چاپ دوم، گنج دانش.
انگلیسی
Button, Lewis & Tapley, 2010, Fraud typology and victims of fraud, University of Portsmouth.
Derry v Peek, [1889] 14 App. Cas. 337.
Levi, Michael, 2013, Regulating fraud: White-collar crime and the criminal process, Routledge.
Fisher, Johnatan, 2016, Fraud in Civil and Criminal Law, in the Research handbook on international financial crime, edited by Barry Rider, Edward Elgar Publishing.
Slapper & Kelly, Gary & David, 2003, the English Legal System, 6th edition, Cavendish Publishing Limited.
Witting, Christian, 2021, Street on Torts, United Kingdom: Oxford University Press.
الکترونیکی
سامانه انتشار قوانین بریتانیا به نشانی: www.legislation.gov.uk
سامانه ملی آرای قضایی پژوهشگاه قوه قضاییه به نشانی: www.ara.jri.ac.ir
سامانه نشست‌های قضایی به نشانی: www.neshast.org
سایت Financier Worldwide به نشانی (آخرین بازدید 27 ژانویه 2023): A consideration of civil and criminal fraudulent activity and consequences — Financier Worldwide
سایت روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران به نشانی: www.rrk.ir
وبسایت اداره رسیدگی به کلاهبرداری‌های مهم (SFO) به نشانی: www.sfo.gov.uk
وبسایت دادستانی سلطنتی (CPS) به نشانی: www.cps.gov.uk
وبسایت سازمان درآمد و گمرک سلطنتی (HMRC) به نشانی: HM Revenue & Customs - GOV.UK (www.gov.uk)