تعالی حقوق

تعالی حقوق

شاخص‌های موثر بر عدم تحقق حق مشارکت سیاسی زنان درنظام حقوقی معاصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه حقوق، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران( نویسنده مسئول)
2 دانشیار، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران ، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.22034/thdad.2025.2011029.2553
چکیده
حق مشارکت سیاسی زنان از جمله حقوق مصرح و غیرقابل انکار در تاریخ حقوق بشر است. تساوی عموم در مقابل قانون و برخورداری همه افراد ملت اعم از زن و مرد از حقوق سیاسی ایجاب می‌کند که زنان همانند مردان ازحق مشارکت در تعیین سرنوشت سیاسی خویش و اعمال حاکمیت ملی برخوردار باشند. با وجود اینکه انقلاب اسلامی، زمینه‌ی مساعدی را برای مشارکت سیاسـی زنان فراهم کرده است اما در عمل، اهداف این انقلاب در مورد نقـش و جایگـاه‌ واقعی زنان در مـدیریت کـلان جامعـه هنـوز تحقـق نیافتـه اسـت. گرچه موانع متعدد دینی، حقوقی و سیاسی در حوزه مشارکت زنان نیز حاکم است، اما شرط نخست برای افزایش مشارکت و حضور زنان در عرصه قدرت، زدودن و جلوگیری از بازتولید کلیشه‌ها و هویت‌های جنسیتی برخاسته از فرهنگ جامعه در فرایند جامعه پذیری است. بنابراین ورود فعالانه و آگاهانه‌ی زنان در حوزه‌های عمومی از سویی سبب امکان اعمال حق مشارکت سیاسی فعال و از سوی دیگر موجب ثبات، پیشرفت و توانمندی جامعه می‌شود. پرسش اصلی پژوهش حاضر با روش توصیفی ناظر بر تبیین چالش‌ها، ماهیت مشکلات و موانع حضور جدی زنان در عرصه‌ی سیاسی کشور با این فرضیه است که توانمند سازی زنان جهت مشارکت فعال و موثر درکلیه حوزه‌های اجتماع راه‌حل برون رفت از مساله عدم تحقق کامل مشارکت سیاسی زنان است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Indicators affecting the non-fulfillment of women's right to political participation in the contemporary legal system

نویسندگان English

Hedieh Sadat Mirtorabi 1
Mojtaba Ansarian 2
Hojat Mohammad Shahi 3
1 Assistant Professor, Department of Law, ET.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Faculty of Law and Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran
3 Master's Degree, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran
چکیده English

The right of women's political participation is one of the clear and undeniable rights in the history of human rights. The equality of the public before the law and the enjoyment of political rights by all members of the nation, including men and women, requires that women, like men, have the right to participate in determining their political destiny and exercising national sovereignty. Despite the fact that the Islamic revolution has provided a favorable environment for women's political participation. But in practice, the goals of this revolution regarding the real role and position of women in the general management of the society have not yet been achieved. Power is removing and preventing the reproduction of stereotypes and gender identities arising from the society's culture in the process of socialization. Therefore, the active and conscious entry of women into public spheres, on the one hand, makes it possible to exercise the right to active political participation, and on the other hand, it causes the stability, progress and empowerment of the society. The main question of the current research with a descriptive method is to explain the challenges, the nature of the problems and the obstacles to the serious presence of women in the political arena of the country with the hypothesis that empowering women for active and effective participation in all areas of society is the way out of The problem is the lack of full political participation of women.

کلیدواژه‌ها English

Human rights
women's right to political participation
active and effective participation
prohibition of discrimination
فهرست منابع
کتاب:
بشریه، حسین(1374)، جامعه شناسی سیاسی، تهران: نشر نی.
شریف، میان‏محمد (1365)، تاریخ فلسفه در اسلام، ج 2، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
مطهری، مرتضی(1381)، نظام حقوق زن در اسلام، چ 33، تهران: انتشارات صدرا.
غزالی،  امام‏محمد (1361)، نصیحه الملوک، تصحیح و حواشی از: جلال‏الدّین همایی، تهران: انتشارات بابک.
محمدی اصل، عباس(1381)، درآمدی بر جامعه شناسی مشارکت سیاسی زنان ایران، جنسیت و مشارکت، تهران: انتشارات روشنگران و مطالعات زنان.
میشل، آندره (1372)، پیکار با تبعیض جنسی، ترجمه محمدجعفر پوینده، انتشارات نگاه، تهران.
یشلم، آندره (1372)، پیکار با تبعیض جنسی، ترجمه محمدجعفر پوینده، تهران: انتشارات نگاه.
منصورنژاد، محمد (1381)، مسأله ی زن، اسلام و فمینیسم، تهران: نشر برگ زیتون.
مقاله:
اشرف هواسی، علی، درخشه، جلال، خستو، رحیم (1401) موانع مشارکت سیاسی زنان در جمهوری اسلامی ایران، جستارهای سیاسی معاصر، سال 13، شماره 2.
انصاریان، مجتبی، همکاران (1399) واکاوی جامعه شناختی مصادیق خشونت علیه زنان در حقوق بین­الملل با تأکید بر بارداری اجباری، پژوهش نامه زنان، سال 11، شماره 3.
پورحسینی دهمیری، سحر، پریزاد، رضا، شیرخانی، علی (1399) بررسی عوامل سیاسی – اقتصادی  تاثیرگذار در مشارکت زنان در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه جامعه شناسی ایران، سال 3، شماره 3.
چابکی، ام البنین (1381) نقش عوامل روانشناختی در مشارکت سیاسی زنان، فصلنامه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، سال 9، شماره 19.
شاکری خویی، احسان، کامران آذر، عذرا (1396) حقوق سیاسی زنان در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، سال 8، شماره 36.
حق شناس، محمد جواد، زمرد بخش آزاد، مهناز (1398)، بررسی موانع مشارکت زنان در احزاب فراگیر کشور پس از تصویب قانون احزاب، فصلنامه سیاست، دوره 49، شماره 3.
جلالی، محمود (1383) حقوق بشر زنان در حقوق بین الملل و وضعیت ایران، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، شماره 66.
خلیلی، محسن (1386) آسیب شناسی مشارکت زنان در جامعه معاصر ایران، پژوهش زنان، دوره 5، شماره 2.
رافتی، رضا، شهرکی پور، حسن، ناظم، فتاح(1398) شناسایی عوامل ومولفه های نابرابری های آموزشی مناطق آموزش وپرورش شهر مشهد به منظور ارائه الگوی مطلوب، دوفصلنامه مطالعات برنامه ریزی آموزشی، دوره8، شماره 15.
رضایی هفتادر، همکاران (1401) تحلیل انتقادی آرای مستشرقان درباره شخصیت حضرت خدیجه (س)، دوفصلنامه قرآن پژوهی خاورشناسان، انتشار برخط.
رحمتی فر، سمانه (1389)، بررسی حقوقی جامه مدنی در ایران: با تاکید بر اصناف و گروه های زنان، نشریه حقوق اساسی، دوره 7، شماره 14.
طیب، علیرضا (1375)، «جامعه پذیری سیاسی و فرهنگ سیاسی»، مجله اطلاعات سیاسی اقتصادی، سال 11، شماره 56.
علی بخش زاده، ام البنین، گرمرودی ثابت، مولود، انتخابیان، عذرا (1401)، بررسی حق آموزش زنان در فقه و حقوق ایران و سند2030 یونسکو، مجله فقه و تاریخ تمدن، دوره 8، شماره 1.
علی حسینی، علی و همکاران (1393) بررسی رابطه جامعه پذیری و مشارکت سیاسی زنان، پژوهش نامه زنان، سال 5، شماره 1.
قاسمی، حاکم،معالی، فاطمه (1393) عوامل محدود ماندن مشارکت سیاسی زنان، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال 10، شماره 1.
مصفا، نسرین (1374)، مشارکت سیاسی یک مطالعه میدانی، مجله سیاست خارجی، سال 9، شماره 2.
ملک افضلی اردکانی، محسن، امیدی فرد، عبدالله،هاشمی، سید محمد علی (1394)، ریاست جمهوری زنان با تاکید بر ظرفیت های قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اندیشه ولایت فقیه، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، سال 12، شماره 40.
مرندی، الهه، قربانی، اعظم (1400)، مبانی و سازوکارهای حمایتی حق آموزش در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و اسناد حقوق بشری، فصلنامه علمی مطالعات حقوق بشر اسلامی، دوره 10، شماره 1.
مرکز مالمیری، احمد، زارعی محمودآبادی، حسن، کرمانیان، رقیه(1399)، جنبش های اجتماعی توانمندسازی حقوقی زنان در ایران معاصر، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی ایران، سال 3، شماره 1.
مهرآرا، اسداله، شفیع پور، سیدفاطمه، دیانتی، ربابه، زارع زیدی، علیرضا (1397)، سقف شیشه ای از چالش ها و راهکارها تا توانمدسازی زنان، مجله پژوهش در هنر و علوم انسانی، سال 3، شماره 2.
منابع انگلیسی
-Hoffmann, Hanna & Springer, Frederik; (2019), “the Individual Level Determinants of German Party Membership”, German Politics, Published Online.
-Mackay, Finn.(2015), Radical Feminism. 1st Ed. New York: palgrave macmillan.
-Oquist, P.(1999 ),“Voice of Their Own: Conclusions of the New Delhi Meeting on Women’s century challenges. 1st ed. BrussPolitical Participation: 21st Century Challenges”. In: Women and political participation: 21st els: UNDP Publication.